Giá trị chawan trong văn hóa trà đạo Nhật Bản
Giới thiệu về chawan
Chawan trong tiếng Nhật có nghĩa là "bát trà".
Nói đơn giản, chawan là một loại chén hoặc bát chuyên dùng để uống trà, đặc biệt trong các buổi trà đạo Nhật Bản (Sadō hoặc Chadō). Chawan thường có miệng rộng, thân sâu để đánh và uống trà bột (hay còn gọi là matcha). Chất liệu gốm có lớp men mộc hoặc men thủ công tự nhiên. Thường không hoàn toàn đối xứng – tôn trọng sự tự nhiên (theo triết lý wabi-sabi).
Giá trị và ý nghĩa của chawan trong văn hoá trà đạo Nhật Bản
Chawan – Linh hồn của nghệ thuật trà đạo
Trong số 14 đồ vật bằng gốm được chỉ định là bảo vật quốc gia ở Nhật Bản, việc 8 chiếc là bát trà (chawan) là một dấu hiệu rõ ràng về tầm quan trọng của chén chawan trong văn hóa Nhật Bản.
Có thể nói Chawan là món đồ đặc trưng và giành được sự yêu quý vào hàng quan trọng nhất của Trà đạo. Có rất nhiều loại chawan khác nhau, nhưng với những “trà nhân” Nhật Bản xưa kia cũng như ngày nay, chawan gắn liền với tên tuổi của họ, bên cạnh sự yêu thích về nghệ thuật còn là sự ngưỡng mộ về lịch sử và văn hoá. Chawan được các trà nhân yêu quý như chính bản thân họ vậy. Bởi vậy việc một chawan có giá trị bằng một căn nhà đối với người hiểu về chawan, cũng không có gì là lạ.
Trong nghệ thuật trà đạo Nhật Bản mỗi chi tiết đều mang một ý nghĩa sâu sắc, và chawan được coi là linh hồn của buổi trà. Không đơn giản chỉ là một vật chứa trà, chawan là biểu tượng của sự kết nối giữa con người, thiên nhiên và tinh thần thiền định.
Một buổi trà đạo không thể trọn vẹn nếu thiếu đi chiếc chawan được lựa chọn kỹ lưỡng, phù hợp với mùa, chủ đề và tâm trạng của chủ trà.
Giá trị biểu tượng của chawan
Với vẻ ngoài mộc mạc nhưng chawan mang rất nhiều giá trị sâu sắc. Đầu tiên chawan là biểu tượng cho sự tự nhiên và bất toàn (wabi-sabi). Chawan thường có những đường nét không hoàn hảo, các vết lõm tự nhiên hoặc lớp men nứt rạn. Những đặc điểm này không phải là lỗi, mà là minh chứng cho vẻ đẹp bất toàn – triết lý trọng tâm của wabi-sabi trong trà đạo.
Chawan còn mang ý nghĩa cho sự giao thoa giữa nghệ nhân và thiên nhiên. Bởi lẽ, mỗi chiếc chawan là kết quả của quá trình đối thoại giữa bàn tay con người và sức mạnh của đất, nước, lửa. Nghệ nhân không cố gắng kiểm soát thiên nhiên, mà lắng nghe và hòa mình cùng thiên nhiên. Để tạo ra những tác phẩm vừa mang dấu ấn cá nhân lại vừa mang hơi thở của tự nhiên.
Một giá trị khác đó là mang tinh thần khiêm nhường và tĩnh lặng. Một chiếc chawan đẹp không phô trương lộng lẫy mà toát lên sự giản dị, mời gọi người dùng chậm rãi cảm nhận từng ngụm trà, từng khoảnh khắc trôi qua.
Chawan và mối liên kết trong buổi trà
Chọn lựa chawan cho một buổi trà là cả một nghệ thuật. Chủ trà sẽ cân nhắc kỹ lưỡng chọn chawan cho phù hợp theo mùa, theo cảm xúc, chủ đề của buổi thưởng trà. Chọn chawan theo mùa thì những chiếc chawan có thân rộng, thành thấp được dùng cho mùa hè. Chawan có thân cao, giữ nhiệt tốt được chọn cho mùa đông.
Khi chọn chén chawan phù hợp với chủ đề buổi trà đạo, người tổ chức cần cân nhắc đến yếu tố mùa, không khí buổi trà và phong cách thẩm mỹ muốn truyền tải. Vào mùa đông, chawan có hình dáng sâu và dày như loại Raku thường được ưu tiên để giữ ấm, trong khi vào mùa hè, những chiếc chawan có miệng rộng và thân nông như Hagi hay Shino giúp tạo cảm giác mát mẻ. Màu sắc và chất liệu cũng đóng vai trò quan trọng: men đen, đỏ hoặc đất nung mộc mạc phù hợp với chủ đề tĩnh lặng, trầm mặc; còn các chén có hoa văn nhẹ nhàng, sáng màu lại thích hợp với không khí tươi vui, lễ hội. Cuối cùng, sự hòa hợp giữa chén và các yếu tố khác như kakejiku (tranh treo), hoa cắm và trang trí phòng trà sẽ tạo nên một tổng thể cân đối.
Qua chiếc chawan, chủ trà gửi gắm tấm lòng, sự tôn trọng và tình cảm với khách mời.
Chawan – Hành trình tìm kiếm bản ngã
Không chỉ là vật dụng, chawan còn là người bạn đồng hành trên hành trình tu tập tâm hồn. Việc sử dụng, ngắm nhìn, và chăm sóc chiếc chawan dạy con người ta biết trân trọng cái đẹp giản đơn, biết kiên nhẫn, biết buông bỏ sự hoàn hảo áp đặt.
Chính vì vậy, trong suốt chiều dài lịch sử, những chiếc chawan nổi tiếng đều mang trong mình câu chuyện sâu sắc về người thợ gốm, người sử dụng, và những giá trị vượt thời gian.
Hiện tại gốm An Nhiên's home có nhiều mẫu chén chawan với chất lượng cao, thiết kế chuẩn chawan dùng trong trà đạo. Mời bạn ghé chơi, chọn vài chiếc chawan về thưởng thức matcha.
- Thông tin cụ thể
Địa chỉ: 84 Nguyễn Chí Thanh, Hải Châu, Đà Nẵng (9h-21h hằng ngày)
Hotline: 0375 741 093
Website: annhienhome.com
Social (Facebook, Tiktok, Instagram, Shopee) : https://beacons.ai/annhienhomee
Xem thêm thông tin tiệm gốm tại đây
Cung cấp các mặt hàng gốm gia dụng (ly, bình hoa, chén chawan); Quà tặng ( quà lưu niệm, quà sinh nhật, quà cưới, quà tân gia, quà anniversary, quà cuối năm, quà kì niệm...)
Sản phẩm trong bài
Mới
