Hầu hết chúng ta đều gọi những vật dụng làm từ đất nung là đồ gốm sứ. Tuy nhiên, sự thật là đồ gốm và đồ sứ là hai loại sản phẩm khác nhau, cả về hình thức và chất lượng. Hôm nay An Nhiên sẽ cung cấp những thông tin về đồ gốm sứ, cách phân biệt gốm và sứ. Sẽ rất hữu dụng cho những ai muốn sở hữu món đồ từ đất nung truyền thống này, hãy theo dõi nhé!
Gốm là gì?
Đặc điểm của gốm
Gốm là các dạng vật liệu, chất liệu làm từ đất sét được nung ở nhiệt độ cao, dao động từ 800 độ C trở lên. Tùy loại sản phẩm mà có nhiệt lượng nung khác nhau. Hiểu đơn giản, đồ gốm là loại sản phẩm được làm chủ yếu từ đất và nung qua lửa.
Gốm thường được làm bằng cách nhào trộn hỗn hợp đất sét, các nguyên tố đất khác, bột cao và nước. Sau khi có hỗn hợp kết dính dẻo mịn, nghệ nhân sẽ định hình thành các dạng mong muốn. Khi gốm đã được định hình, chúng sẽ được nung trong lò nhiệt độ cao.
Đặc tính của gốm là thân đất, có màu sắc, chất xốp, dễ vỡ và có độ hút ẩm cao. Chính vì những đặc tính khác biệt, gốm luôn đòi hỏi người sử dụng phải biết cách bảo quản, gìn giữ đúng cách.
Phân loại sản phẩm gốm
- Đồ đất nung
Đây là loại gốm được làm từ đất sét thường và nung qua ở nhiệt độ thấp từ 600 độ C đến 900 độ C. Gốm đất nung không được tráng men sau khi chế tác nên chúng có màu nâu đậm hoặc đỏ.
Đồ đất nung có đặc điểm như: chắc khỏe, hơi khô, phần bụng phình to để chứa. Công dụng chứa đựng cộng với vẻ ngoài mang cảm giác hoài cổ, mộc mạc khiển đồ đất nung rất được lòng người sử dụng.
Gốm đất nung đơn giản trong khâu nguyên liệu lẫn sản xuất. Do đó được sản xuất và ứng dụng rộng rãi khắp mọi miền đất nước. Các sản phẩm làm từ đồ đất nung rất quen thuộc và giá thành rẻ.
- Đồ sành thô
Nó thực chất cũng làm từ đất nung nhưng là đất nung thô có tráng men. Đồ sành thô có vẻ ngoài vững chắc, không nhẵn bóng. Thường được nung trong lò có nhiệt độ tương đối cao khoảng từ 1100 độ C đến 1200 độ C. Vì vậy chất lượng cứng cáp và không thấm chất lỏng.
Đồ sành thô có giá chỉ nhỉnh hơn đồ đất nung một chút.
- Đồ sành mịn
Đồ sành mịn được phân biệt với đồ sành thô ở chỗ dùng loại đất. Còn lại cơ bản cách sản xuất khá tương đồng. Đồ sành mịn dùng đất mịn để tạo hình.
Đồ sành mịn có nhiều màu sắc rực rỡ, có độ hút nước cao, nhưng dễ bị rạn sau một thời gian sử dụng. Xét về giá trong ba loại gốm thì đây là loại đắt nhất.
Sứ là gì?
Đặc điểm của sứ ? Sứ làm từ gì ?
Đặc tính của sứ đặc biệt bởi xét về độ dai, độ cứng và độ trong của sứ đều được đánh giá cao. Đặc tính này có được là nhờ phản ứng chủ yếu từ thủy tinh hóa và sự hình thành của khoáng vật trong công đoạn tạo hình ở nhiệt độ cao.
Ngoài ra sứ còn có độ thẩm thấu thấp, có tính đề kháng cao với các chất hóa học và chịu sốc nhiệt. Hơn nữa, tính chống nước có thể giúp người mua phân biệt gốm và sứ một cách trực tiếp, phòng trường hợp vẻ ngoài của hai loại giống nhau.
Phân loại sản phẩm sứ
- Đồ bán sứ
Đồ bán sứ có nhiệt độ nung khá cao từ 1280 độ C đến 1300 độ C. Độ hút ẩm không bằng gốm. Loại sứ chưa có độ kết khối hoàn hảo nên nhìn chung sẽ có chất lượng và thẩm mỹ thấp hơn đồ sứ. Xét về độ trắng sáng thì bán sứ cũng không được đánh giá cao.
- Đồ sứ
Có nhiệt độ nung cao hơn đồ bán sứ, khoảng 1300 độ C đến 1400 độ C. Đất nung của đồ sứ có độ kết khối hoàn thiện và hoàn toàn không thẩm thấu nước, chất lỏng khác.
Nhiệt nung cao trong thời gian dài cộng với chất liệu pha khoáng. Đồ sứ thành phẩm sở hữu độ cứng chắc khỏe, dù vỏ mỏng nhưng chịu được lực tốt.
Cách phân biệt giữa gốm và sứ
Cách đơn giản nhất để phân biệt hai loại chất liệu này đó là đưa sản phẩm lên trước ánh sáng. Sứ sẽ có nhiều ánh sáng xuyên qua hơn còn gốm hầu như không có.
Hoặc bạn có thể phân biệt bằng cách gõ vào sản phẩm đó. Đồ sứ sẽ có âm thanh ngân, vang dài hơn so với đồ gốm.
Còn có một cách thử khác đó là đổ nước lên bề mặt sản phẩm. Nếu là gốm thì nước sẽ được hút từ từ. Còn nếu là sứ thì nước hoàn toàn không bị hút.
Gốm, sứ có giá trị sử dụng trong nhiều lĩnh vực. Sử dụng đúng loại cho từng mục đích thì vai trò của chúng mới phát huy tác dụng. Vì thế phân biệt gốm và sứ là điều quan trọng bạn cần nắm rõ. Hy vọng các kiến thức mà tụi mình cung cấp sẽ giúp các bạn biết nhiều hơn về gốm, sứ. Có thêm kinh nghiệm phân biệt để chọn món đồ ưng ý.
Trả lời