Trong thế giới trà đạo, chiếc bát trà (Chawan) không chỉ đơn thuần là một vật dụng để đựng trà. Nó là nhịp cầu kết nối giữa trà nhân và thiên nhiên, là hiện thân của triết lý Wabi-sabi – vẻ đẹp của sự không hoàn hảo và vô thường. Giữa vô vàn dòng gốm công nghiệp bóng bẩy, Chawan nung lò củi theo phương pháp truyền thống Việt Nam nổi lên như một báu vật, mang trong mình những giá trị nghệ thuật độc bản mà không một máy móc nào có thể sao chép được.
Vậy điều gì đã tạo nên sức hút mãnh liệt của dòng Chawan này? Hãy cùng khám phá những điểm đặc biệt khiến nó trở thành đích đến của mọi nhà sưu tầm.
1. Dòng gốm thủ công hoàn toàn – Nơi bàn tay kể chuyện
Điểm khác biệt đầu tiên và quan trọng nhất của dòng Chawan này chính là tính thủ công tuyệt đối. Từ khâu chọn đất, nhào đất, tạo hình trên bàn xoay cho đến khâu chuốt gốm, đều được thực hiện bởi bàn tay của những nghệ nhân tâm huyết.
Không có khuôn đúc, không có sự hỗ trợ của dây chuyền sản xuất hàng loạt. Mỗi chiếc bát ra đời là một thực thể riêng biệt. Bạn có thể cảm nhận được dấu ấn của nghệ nhân qua những đường vân tay mờ ảo, hay độ dày mỏng, vệt men loang không đồng nhất nhưng đầy chủ ý. Chính sự “không hoàn hảo” trong quá trình thủ công này lại tạo nên cái danh “độc bản” – trên đời này sẽ không bao giờ có chiếc Chawan thứ hai giống hệt chiếc bạn đang cầm trên tay.
2. Sự phục hồi của một kỹ thuật dường như đã thất truyền
Việt Nam có một lịch sử gốm sứ rực rỡ từ thời Lý, Trần, Lê. Tuy nhiên, dưới tác động của thời gian và sự lên ngôi của gốm sứ công nghiệp, nhiều kỹ thuật chế tác cổ xưa đã dần mai một và dường như bị thất truyền.
Việc tạo ra những chiếc Chawan nung lò củi theo lối cổ không chỉ là sản xuất đơn thuần, mà là một hành trình khảo cứu và phục hưng văn hóa. Những nghệ nhân phải dành hàng năm trời để thử nghiệm lại các công thức đất, cách xây lò và kỹ thuật điều tiết ngọn lửa của tiền nhân. Sự trở lại của dòng gốm này giống như một lời khẳng định về sức sống mãnh liệt của gốm truyền thống Việt Nam trong dòng chảy hiện đại.
Nói là thất truyền cũng bởi vì nung lò củi không phải chuyện dễ. Củi phải là củi tươi vừa đủ, khô quá lửa sẽ bốc cao, ướt quá lửa sẽ khói um, mất nhiệt. Ngày nay, củi thông được mọi người sử dụng nhiều hơn bởi giàu nhựa, dầu dễ bắt lửa, cháy bền, giữ nhiệt lâu, lại có một ưu điểm mà không loại củi nào thay thế được: giữ ẩm cho men, giúp men chín đều, ánh men tự nhiên, không khô nứt. Trung bình, để đốt một lò gốm, người thợ cần khoảng 2,5 tấn củi.
3. Men hữu cơ thủ công – Tinh túy từ những nguyên liệu tự nhiên
Một trong những linh hồn của Chawan nung lò củi chính là lớp men hữu cơ. Thay vì sử dụng các loại men hóa học công nghiệp có độ bóng đều tăm tắp nhưng vô hồn, dòng gốm này sử dụng men được phối trộn hoàn toàn từ nguyên liệu tự nhiên.
Một chiếc Chawan lò củi bắt đầu từ những gì nguyên sơ nhất: đá núi, đất sét, vỏ sò giã nhỏ, lá bời lời phơi khô, xay nhuyễn, những thứ gom góp từ lòng đất, vị biển, hương rừng.
Đặc điểm của men hữu cơ là có độ sâu và độ trong rất đặc biệt. Khi nhìn vào lớp men, bạn như đang chiêm ngưỡng một bức tranh thủy mặc với những mảng màu trầm bổng, lúc như mây khói, lúc lại như dòng nước chảy. Lớp men chawan lò củi nhà gốm An Nhiên là lớp men rạng trong suốt với màu sắc tự nhiên tạo cảm giác quen thuộc, mộc mạc.
Cũng vì được làm từ chất liệu tự nhiên, mà men hữu cơ hoàn toàn lành tính, giúp hương vị trà được giữ nguyên vẹn và tinh khiết nhất.
4. Nghệ thuật nung lò củi 5 ngày 5 đêm – Cuộc chơi của lửa và tro
Nếu tạo hình là phần xác thì nung lò là phần hồn. Chawan được nung trong lò củi (lò bầu hoặc lò nằm) liên tục trong suốt 5 ngày 5 đêm. Đây là một quá trình vô cùng khắc nghiệt và đòi hỏi sự kiên nhẫn tột độ.
Sức nóng và sự biến hóa
Trong suốt 120 giờ đồng hồ, nhiệt độ trong lò phải được duy trì và kiểm soát gắt gao, thường đạt mức trên 1300°C. Nghệ nhân phải thức trắng đêm để tiếp củi, nghe tiếng lửa reo và quan sát màu lửa để điều chỉnh khí động học trong lò.
Hiệu ứng “Hỏa biến” và “Tro rơi”
Điểm đặc biệt nhất của nung lò củi chính là sự tương tác giữa tro củi và bề mặt gốm. Khi củi cháy, tro bay lơ lửng trong lò và đậu lại trên bát trà. Ở nhiệt độ cao, lớp tro này nóng chảy, kết hợp với men tạo thành những hiệu ứng hỏa biến kỳ ảo. Những vết cháy sém, những giọt men chảy tự nhiên hay những mảng màu loang lổ đều là “quà tặng của lửa”. Đây là thứ mà lò điện hay lò gas không bao giờ làm được.
5. Giá trị của gốm truyền thống Việt Nam trong trà đạo
Chiếc Chawan nung lò củi không chỉ mang giá trị sử dụng mà còn mang giá trị tâm linh và văn hóa. Khi cầm chiếc bát trên tay, bạn sẽ cảm nhận được độ nặng chắc của đất Việt, sự ấm áp của lửa rừng và sự dụng công của con người.
Nó nhắc nhở chúng ta về sự kết nối với nguồn cội. Trong không gian trà thất tĩnh lặng, sự hiện diện của một chiếc bát trà nung lò củi giúp thực khách dễ dàng đạt đến trạng thái tĩnh tại, trân trọng từng phút giây hiện tại.
Chawan nung lò củi không dành cho những người ưa thích sự hoàn mỹ rập khuôn. Nó dành cho những tâm hồn biết yêu vẻ đẹp thô mộc, biết trân trọng giá trị của sự lao động thủ công và muốn tìm về bản sắc gốm truyền thống Việt Nam. 5 ngày 5 đêm trong lửa đỏ không chỉ để tôi luyện đất, mà còn để tạo nên một huyền thoại cho bàn trà của bạn.
Hiện tại gốm An Nhiên’s home có nhiều mẫu chén chawan với chất lượng cao, thiết kế chuẩn chawan dùng trong trà đạo. Mời bạn ghé chơi, chọn vài chiếc chawan về thưởng thức matcha.
- Thông tin cụ thể
Địa chỉ: 84 Nguyễn Chí Thanh, Hải Châu, Đà Nẵng (9h-21h hằng ngày)
Hotline: 0375 741 093
Website: annhienhome.com
Social (Facebook, Tiktok, Instagram, Shopee) : https://beacons.ai/annhienhomee
Xem thêm thông tin tiệm gốm tại đây
Cung cấp các mặt hàng gốm gia dụng (ly, bình hoa, chén chawan); Quà tặng ( quà lưu niệm, quà sinh nhật, quà cưới, quà tân gia, quà anniversary, quà cuối năm, quà kì niệm…)
Trả lời