Có những món gốm nhìn cái là thấy “ưng liền”. Nhưng cũng có những món phải ngắm lâu một chút, rồi càng nhìn lại càng thấy có gì đó rất cuốn. Gốm men rạn thuộc kiểu thứ hai – không ồn ào, không phô trương, nhưng càng nhìn càng thấy sâu.
Không bóng bẩy như đồ công nghiệp, men rạn chinh phục người yêu gốm bằng những đường nứt tự nhiên chạy trên bề mặt men, giống như dấu vết của thời gian được giữ lại trên từng món đồ. Mỗi đường rạn là một câu chuyện riêng sau khi qua lửa, khiến không món nào giống món nào.
Điều khó nhất khi làm men rạn là kiểm soát được sự hình thành của cá đường rạn. Để tạo ra một dòng men rạn ổn định người thợ phải thử nghiệm rất nhiều lần, ghi chép lại từng thay đổi và dần tìm ra công thức phù hợp với loại đất, loại men và lò nung của mình.
Men rạn rất quý bởi không có hai sản phẩm nào hoàn toàn giống nhau.
Mỗi chiếc là 1 cái duy nhất.
Men gốm rạn là gì?
Nói đơn giản cho dễ hình dung, men gốm rạn là loại men sau khi nung sẽ tự xuất hiện những đường nứt nhỏ trên bề mặt. Những đường rạn này có thể dày, mảnh, đan xen hoặc tỏa ra như mạng lưới, không cái nào giống cái nào.
Điều thú vị là: người thợ có thể làm chủ kỹ thuật, nhưng không thể “ra lệnh” cho từng đường rạn phải giống nhau. Mỗi lần nung là một lần kết quả khác đi một chút.
Theo các nghiên cứu về gốm Việt, men rạn gắn liền với truyền thống gốm lâu đời, đặc biệt là dòng gốm Bát Tràng. Các vết rạn hình thành do sự co giãn khác nhau giữa lớp men và phần xương gốm khi gặp nhiệt độ cao và quá trình làm nguội.
Nói vui một chút thì:
người thợ làm ra chiếc gốm, còn lửa thì “viết tiếp câu chuyện” lên bề mặt nó.
Và chính phần “không đoán trước được” đó lại làm nên cái hay của men rạn.
Vẻ đẹp của men rạn nằm ở sự không hoàn hảo
Trong thế giới hiện đại, người ta quen với những thứ giống nhau: cùng một mẫu, cùng một màu, cùng một form. Nhưng với gốm thủ công thì khác hẳn.
Một chiếc bình men rạn có thể có đường rạn dày ở thân, nhưng lại mảnh ở cổ. Một chiếc chén có thể rạn li ti như mạng tơ, trong khi chiếc khác lại có những mảng rạn rõ ràng hơn. Màu men cũng có thể đậm nhạt khác nhau chỉ vì vị trí trong lò nung.
Không có hai món giống hệt nhau.
Và điều đó không phải là lỗi.
Mỗi món men rạn là một phiên bản duy nhất
Điều khiến gốm An Nhiên – Handmade Pottery rất yêu men rạn chính là điều này: không có món nào giống món nào.
Nếu là đồ công nghiệp, bạn có thể mua hôm nay, mai quay lại vẫn thấy y hệt. Nhưng với men rạn thì không.
Có thể là một đường rạn chạy ngang thân bình.
Có thể là một cụm rạn tụ lại ở miệng chén.
Có thể là một vùng men chuyển sắc nhẹ khi gặp ánh sáng.
Hoặc đơn giản là một vết “không hoàn hảo” nhưng lại khiến món đồ có hồn hơn hẳn.
Tất cả tạo nên một điều rất đặc biệt: mỗi món gốm đều có “tính cách” riêng.
Và cũng vì vậy, người ta thường không chọn gốm chỉ vì nó dùng để làm gì. Mà chọn vì cảm giác: “mình thích nó”.
Men rạn – nơi đất, men và lửa cùng kể chuyện
Làm gốm không chỉ là nặn đất.
Với men rạn, mọi thứ còn tinh tế hơn nhiều.
Từ lúc tạo hình, phơi khô, phủ men cho đến khi đưa vào lò, mỗi bước đều ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng. Nhiệt độ, thời gian nung, độ dày men, thậm chí cả vị trí trong lò cũng có thể làm thay đổi bề mặt sản phẩm.
Nên mới nói vui rằng: “người thợ tạo hình, còn lửa thì “hoàn thiện tác phẩm”.
Đó là lý do gốm thủ công luôn có một sự sống riêng. Không cái nào bị “đóng khung” hoàn toàn giống nhau.
Gốm men rạn trong không gian sống hiện đại
Dù mang hơi hướng cổ điển, gốm men rạn lại rất hợp với không gian sống hiện đại. Một chiếc bình đặt trên bàn gỗ. Một chiếc đĩa trên bàn ăn đơn giản. Một chiếc cốc nhỏ bên cửa sổ buổi sáng. Hay một món gốm trang trí trên kệ sách. Không cần quá nhiều chi tiết, men rạn vẫn đủ để tạo điểm nhấn. Đặc biệt, khi ánh sáng thay đổi trong ngày, bề mặt men cũng thay đổi theo. Buổi sáng nhẹ nhàng, buổi chiều sâu hơn, buổi tối lại trầm và ấm. Nó không đứng yên. Nó “sống” cùng không gian.
10 năm gốm An Nhiên – chọn gốm bằng sự yêu thích
Ở Đà Nẵng, gốm An Nhiên – Handmade Pottery đã đi cùng gốm suốt 10 năm.
Không phải là một hành trình quá ồn ào, nhưng đủ lâu để hiểu rằng: người ta đến với gốm không chỉ vì nhu cầu sử dụng, mà vì cảm xúc.
Có người tìm một món nhỏ để dùng hằng ngày. Có người tìm một món để trang trí góc nhà. Có người chỉ đơn giản là muốn chạm vào một thứ gì đó “thật”. Và với men rạn, điều đó càng rõ hơn. An Nhiên luôn tin rằng: “một món đồ đẹp không cần phải hoàn hảo.” Đôi khi, chính những đường rạn không đều lại khiến ta dừng lại lâu hơn. Chính những khác biệt nhỏ lại làm món đồ trở nên đáng nhớ.
Chọn một món gốm men rạn cho riêng mình
Nếu bạn có dịp ghé Đà Nẵng và đang tìm một tiệm gốm nhỏ để khám phá, hãy thử dành thời gian nhìn kỹ những món gốm men rạn.
Đừng vội chọn ngay. Hãy nhìn kỹ đường rạn. Nhìn sắc men. Chạm vào bề mặt. Và xem món nào khiến bạn có cảm giác “muốn mang về”. Vì gốm thủ công không chỉ là đẹp hay không đẹp. Mà là có “hợp” với mình hay không. Men rạn là như vậy. Một chút đất. Một chút men. Một ngọn lửa. Một bàn tay người thợ. Và rất nhiều điều không thể lặp lại.
- Thông tin cụ thể
Địa chỉ: 84 Nguyễn Chí Thanh, Đà Nẵng (9h-21h)
Hotline: 0375 741 093
Website: annhienhome.com
Social (Facebook, Tiktok, Instagram, Shopee) : https://beacons.ai/annhienhomee
Xem thêm thông tin tiệm gốm tại đây
Cung cấp các mặt hàng gốm gia dụng (ly, bình hoa, chén chawan); Quà tặng ( quà lưu niệm, quà sinh nhật, quà cưới, quà tân gia, quà anniversary, quà cuối năm, quà kỉ niệm…)
Trả lời